Na początku 2023 roku wprowadzono nowe zmiany dotyczące estońskiego CIT. Nie wszystkie z nich były pozytywne dla podatników, jednak ogólna, korzystna struktura tego systemu podatkowego pozostała nienaruszona. Jak przedstawia się sytuacja z estońskim CIT w 2024 roku?
Dlaczego warto zainteresować się estońskim CIT?
Wprowadzenie estońskiego CIT to prawdziwa rewolucja dla spółek dążących do optymalizacji swojej płynności finansowej. W tradycyjnym systemie CIT, firmy są zobowiązane do regularnego, miesięcznego odprowadzania zaliczek na podatek, co w praktyce oznacza 9% CIT od dochodu dla małych podatników i 19% CIT dla pozostałych. To obowiązkowe, comiesięczne obciążenie może znacząco wpłynąć na bieżące możliwości finansowe przedsiębiorstw, ograniczając jego zdolność do inwestowania i reagowania na zmieniające się warunki rynkowe.
Jednak dla spółki rozliczającej się na zasadach estońskiego CIT, dynamika ta ulega zmianie. Estoński CIT to unikatowy system podatkowy, pozwalający firmom na odroczenia zapłaty podatku do momentu dystrybucji zysków, np. w formie dywidendy. Czyli spółka objęta estońskim CIT nie płaci podatku dochodowego tak długo jak nie wypłaca wspólnikom zysku, a jak już wypłaca, to płaci podatek tylko od tej części wypłacanej. To fundamentalna różnica, która umożliwia firmom zatrzymanie znacznej części swoich dochodów na bieżące potrzeby operacyjne lub inwestycje. Dzięki temu firmy mogą lepiej zarządzać swoją płynnością finansową, co może okazać się kluczowe dla realizacji ich długoterminowych celów biznesowych.
Objaśnienie przewagi estońskiego CIT na liczbach
Załóżmy, że spółka „CITowiec” osiąga miesięczny dochód w wysokości 100 000 zł. W systemie klasycznego CIT, mały podatnik musiałby odprowadzić 9 000 zł miesięcznie zaliczki na podatek, a większa firma - 19 000 zł. W przypadku estońskiego CIT nie występuje comiesięczna płatność podatku dochodowego w formie zaliczki, co oznacza, że całe 100 000 zł pozostaje do dyspozycji firmy. Może to być wykorzystane na dalsze inwestycje, badania i rozwój, marketing czy inne strategiczne inicjatywy, które przyczynią się do wzrostu i rozwoju przedsiębiorstwa.
Kontynuując powyższy przykład, jeśli przeanalizujemy tę sytuację w perspektywie całego roku, różnica jest jeszcze bardziej widoczna. Przyjmując ten sam dochód miesięczny (100 000 zł), w skali roku suma dochodu wynosi 1 200 000 zł. W tradycyjnym systemie CIT, mały podatnik musiałby odprowadzić 9% z tej kwoty, co daje 108 000 zł rocznie, podczas gdy większa firma z 19% stawką CIT byłaby zobowiązana do zapłaty 228 000 zł. To znaczące obciążenie finansowe, które może ograniczyć zdolności inwestycyjne i operacyjne firmy.
Natomiast w przypadku estońskiego CIT, żadna z tych kwot nie jest pobierana przez cały rok, dopóki nie nastąpi wypłata zysku. Oznacza to, że pełna roczna kwota dochodu, czyli 1 200 000 zł, pozostaje do dyspozycji firmy do wykorzystania na dowolne cele biznesowe. Dzięki temu przedsiębiorstwo ma znacznie większą swobodę w reinwestowaniu zarobionych środków, co może przyspieszyć jego wzrost i rozwój oraz ograniczyć potrzebę finansowania kapitałem obcym.
Różnica w dostępnych środkach finansowych między wymienionymi systemami podatkowymi w skali roku jest więc istotna, zwłaszcza w przypadku większych kwot niż te podane w powyższym przykładzie. W przypadku estońskiego CIT, firma zachowuje pełną kontrolę nad swoimi dochodami przez cały rok, co zapewnia jej większą elastyczność i potencjał do rozwoju, w przeciwieństwie do tradycyjnego CIT, gdzie znacząca część dochodu systematycznie „odpływa” ze spółki w formie podatku dochodowego.
Efektywne opodatkowanie – estoński CIT a zasady ogólne
Pomimo wyżej przedstawionych zalet estońskiego CIT w zakresie braku wypłaty zysków spółki i ich dalszego reinwestowania, w każdym przedsiębiorstwie przychodzi moment, w którym wspólnicy będą chcieli dokonać dystrybucji dochodów firmy. Również w tej sytuacji estoński CIT przeważa nad zasadami ogólnymi.
Stawki podatkowe estońskiego CIT wynoszą 10% CIT dla małych podatników i nowych firm, oraz 20% CIT dla pozostałych podmiotów. Wspólnicy spółki, którzy otrzymują zyski, również podlegają opodatkowaniu (19% PIT), jednak istnieje możliwość odliczenia części podatku obciążającego spółkę, co uzależnione jest od statusu tej spółki - 90% odliczenia dla "małych podatników" i rozpoczynających działalność oraz 70% dla pozostałych.
Wprowadzenie mechanizmu odliczenia w ramach estońskiego CIT przynosi znaczące obniżenie efektywnego opodatkowania zysków firm. Podczas gdy w standardowym (klasycznym) CIT, dochody mniejszych podatników obciążone są efektywnie stawką ok. 26%, a większych aż 34%, estoński CIT oferuje efektywnie niższe stawki - 20% dla mniejszych i 25% dla większych przedsiębiorstw. Dodatkowo, faktyczna stawka podatkowa może być jeszcze niższa, gdy do wypłaty przeznaczamy część zysku, ponieważ opodatkowanie dotyczy wyłącznie kwoty podlegającej dystrybucji do wspólników.